ŞEYH HACI MERDAN EFENDİ
Muhammed Merdan Efendi’nin Nakşibendî tarikatı mensubu babası Mehmet Efendi, Şeyhinin tavsiyesiyle eşi ve çocuklarıyla Bolu’dan ayrılarak Kastamonu’ya intikal etmiştir. Şeyh Mehmet Efendinin Merdan ve İsmail isminde iki oğlu; Ayşe, Cemile, Hafize ve Zahide isimli altı çocuğu vardır ki; hepsi de Bolu doğumludur. Ailenin Kastamonu’ya geldikleri yer şimdiki Şeyh Şaban-ı Veli Dergâhıdır; sonradan şu anda Karanlık Evliya diye anılan türbenin yanındaki dergâha taşınırlar. Merdan Efendi’nin Babası Şeyh Mehmet Efendi bu dergâhta vazife yapar… Şeyh Mehmet Efendi’nin vefatından sonra vazifeyi oğlu Hacı Merdan Efendi devralır. Şeyh Merdan Efendi Allah’ın emirlerini ve Kur’an ahkâmını tebliğden başka hiçbir şeye kalkışmamış, sohbetleri tamamen dini ve toplum ahlakı üzerine oluşmuştur. Nakşibendilikte esasen aşırıya ve gösterişe kaçan bir eylem ve zikir yoktur. Şeyh efendi ortaya oturur, müritleri onun etrafında halka oluşturarak şeyhin vermiş olduğu zikri müsaade edilen tespih miktarı sessizce zikrederlermiş. Şayet halvet miktarı oruca ve çile çekmeye müsait olan ve arzu eden mürit var ise şeyh ona izin verir ve halvete alırmış. Halvet, çok küçük bir penceresi olan “temek misali” loş bir odada akşamdan akşama bir tuzsuz serme “yere yazma da tabir edilen” pişmiş yufka ve bir tas tuzsuz çorba ile kırk gün boyunca oruç tutulup, ibadet ve tespih miktarlarında zikredilen, dışarıya halvetin hemen yanında bulunan def-i hacet ve abdestlikte ihtiyaç gidermek ve abdest tazelemek için sadece ihtiyaç miktarı çıkılabilen, yalnız başına kalınan bir mekândır, nefsi terbiyedir. (1) Muhammed Merdan Efendi, Yapraklılı Mustafa Efendi’nin (2)hocası ve Şeyhidir. Hacı Mustafa Tuhti olarak ta bilinen Yapraklılı Mustafa Efendi de; Ilgazlı Hacı Ahmet Efendi’nin (3)hocası ve Şeyhidir. Merdan Efendi, şair Behçet Necatigil’in büyük dayısıdır. (Kız kardeşi Ayşe Hanımın torunu)
